Kháng sinh là những hợp chất có khả năng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn. Tuy nhiên, tại Việt Nam, thói quen tự ý mua kháng sinh đang đẩy chúng ta vào hiểm họa "kháng thuốc". Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao kháng sinh BẮT BUỘC phải được bác sĩ kê đơn.
1. KHÁNG SINH “TIÊU DIỆT” ĐƯỢC CẢ VI KHUẨN VÀ VI-RÚT
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Đa số các bệnh viêm họng, ho, cảm cúm là do Vi-rút gây ra mà không phải là vi khuẩn
- Sự thật: Kháng sinh chỉ có tác dụng với Vi khuẩn.
- Hậu quả: Dùng kháng sinh khi bị cảm cúm không giúp khỏi bệnh mà còn gây mệt mỏi, tốn kém và hại gan, thận.
Hình ảnh minh hoạ
2. CHỌN ĐÚNG "VŨ KHÍ" CHO TỪNG LOẠI "KẺ THÙ"
Có hàng trăm loại kháng sinh, loại tác dụng với nhiều loại vi khuẩn (kháng sinh phổ rộng), loại chỉ tác dụng với một số vi khuẩn nhất định (kháng sinhphổ hẹp). Bác sĩ phải dựa trên tình trạng bệnh, lứa tuổi và cân nặng để chọn đúng loại thuốc điều trị chính xác chủng vi khuẩn đang gây bệnh. Tự ý mua thuốc giống như dùng nhầm chìa khóa để mở ổ khóa vậy.
3. KIỂM SOÁT TÁC DỤNG PHỤ VÀ ĐỘC TÍNH
Kháng sinh được ví như "con dao hai lưỡi", có thể gây ra:
- Dị ứng/Sốc phản vệ: Nguy hiểm tính mạng nếu cơ địa dị ứng (như nhóm Penicillin).
- Mất cân bằng vi sinh: Gây tiêu chảy, nấm lưỡi do kháng sinh có thể diệt luôn vi khuẩn có lợi.
- Độc tính: Bác sĩ sẽ tính toán liều lượng để không gây quá tải cho gan và thận của người bệnh.
4. GIẢI MÃ LÝ DO: "VÌ SAO PHẢI UỐNG HẾT ĐƠN?"
(Dành cho những người thấy đỡ bệnh là dừng thuốc)
Hãy tưởng tượng vi khuẩn như một đội quân xâm lược:
- Ngày 1-2: Thuốc diệt những con yếu nhất. Triệu chứng giảm hẳn, bạn thấy "khỏe".
- Ngày 3-4: Những con vi khuẩn "lì lợm" bắt đầu suy yếu nhưng chưa chết.
- Nếu dừng thuốc lúc này: Những con sống sót sẽ "học thuộc" vũ khí của bạn, đột biến thành Vi khuẩn kháng thuốc (Siêu vi khuẩn). Lần sau bạn mắc bệnh, loại thuốc đó sẽ hoàn toàn vô tác dụng.
5. SAI LẦM "KINH ĐIỂN" CẦN TRÁNH
- Tự làm bác sĩ: Khi có bệnh, dùng đơn thuốc cũ hoặc nghe lời hàng xóm mách bảo.
- Dùng không đủ liều: Thấy bệnh giảm là ngưng thuốc ngay.
- Uống không đúng giờ: Làm giảm nồng độ thuốc, tạo cơ hội cho vi khuẩn "hồi sinh".
6. NGUYÊN TẮC VÀNG BẢO VỆ SỨC KHỎE
- Chỉ dùng kháng sinh khi có đơn của bác sĩ.
- Uống đúng liều, đủ lượng, đúng thời gian.
- Không chia sẻ đơn thuốc với người khác.
- Nói "KHÔNG" với thói quen tích trữ kháng sinh tại nhà.
Đừng để một vết xước nhỏ cũng có thể gây tử vong trong tương lai chỉ vì hôm nay chúng ta dùng thuốc kháng sinh sai cách. Hãy dùng kháng sinh có trách nhiệm!
Nếu bạn gặp bất kỳ vấn đề nào về sức khoẻ hãy đến ngay cơ sở y tế để nhận được tư vấn từ nhân viên y tế