Đừng để một món ăn “khoái khẩu” đánh đổi bằng sức khỏe của gan
Nhiều người cho rằng ăn gỏi cá, cá tái, cá ngâm giấm hoặc các món cá chưa được nấu chín là an toàn nếu nguyên liệu còn tươi. Tuy nhiên, đây lại là con đường lây truyền chủ yếu của bệnh sán lá gan nhỏ – một bệnh ký sinh trùng vẫn còn gặp tại nhiều địa phương ở Việt Nam.
Điều đáng lo ngại là người mắc bệnh thường không có triệu chứng trong nhiều năm. Khi phát hiện, gan và đường mật có thể đã bị tổn thương, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt là ung thư đường mật.
Sán lá gan nhỏ là gì?
Sán lá gan nhỏ là ký sinh trùng sống trong hệ thống đường mật của người và một số động vật như chó, mèo. Hai loài gây bệnh chủ yếu là:
+ Clonorchis sinensis (sán lá gan nhỏ Trung Quốc).
+ Opisthorchis viverrini (sán lá gan nhỏ Đông Nam Á).
Sau khi xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống, sán trưởng thành cư trú trong đường mật và có thể sống tới 20–30 năm, gây viêm mạn tính và tổn thương gan.
Con người nhiễm bệnh như thế nào?
Nguồn lây chủ yếu là do ăn các loại cá nước ngọt chưa được nấu chín như; Gỏi cá, cá tái, cá muối, cá lên men, cá nướng hoặc hấp chưa chín kỹ.
Lưu ý: Chanh, giấm, rượu, mù tạt hay các loại gia vị không thể tiêu diệt ấu trùng sán lá gan nhỏ.
Dấu hiệu nhận biết
Phần lớn người nhiễm bệnh không có biểu hiện rõ ràng. Một số trường hợp có thể gặp những triệu chứng sau :
+ Đau tức vùng hạ sườn phải
+ Đầy bụng, khó tiêu
+ Mệt mỏi
+ Rối loạn tiêu hóa
+ Men gan tăng hoặc gan to
Nếu không được phát hiện và điều trị, bệnh có thể dẫn đến: Viêm đường mật, sỏi đường mật, áp xe gan, viêm tụy, xơ hóa đường mật.
Đặc biệt, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp sán lá gan nhỏ vào nhóm tác nhân sinh học gây ung thư ở người (Nhóm 1), do làm tăng nguy cơ ung thư đường mật khi nhiễm kéo dài.
Làm thế nào để phát hiện bệnh?
Bác sĩ có thể chỉ định một hoặc kết hợp nhiều phương pháp, bao gồm:
+ Soi phân tìm trứng sán
+ Siêu âm gan mật
+ Các xét nghiệm huyết thanh học phát hiện kháng thể kháng sán lá gan nhỏ
+ Các kỹ thuật chuyên sâu khác khi cần thiết
.jpg)
Kỹ thuật viên thực hiện xét nghiệm phát hiện kháng thể kháng sán lá gan nhỏ tại khoa Vi sinh
Nhằm nâng cao hiệu quả chẩn đoán các bệnh ký sinh trùng, Khoa Vi sinh, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí đã triển khai xét nghiệm ELISA phát hiện kháng thể kháng sán lá gan nhỏ. Kỹ thuật ELISA có nhiều ưu điểm như:
+ Hỗ trợ phát hiện trường hợp nghi ngờ nhiễm sán khi chưa tìm thấy trứng trong phân, đặc biệt ở giai đoạn nhiễm sớm hoặc nhiễm với số lượng ít.
+ Hỗ trợ chẩn đoán đối với người có tiền sử ăn gỏi cá, cá sống, có biểu hiện bệnh lý gan mật hoặc sống trong vùng lưu hành bệnh.
+ Góp phần giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán và chỉ định các xét nghiệm phù hợp.
Lưu ý: Kết quả ELISA cần được bác sĩ diễn giải kết hợp với triệu chứng lâm sàng, tiền sử dịch tễ và các xét nghiệm khác để đưa ra chẩn đoán chính xác.
Cách phòng bệnh
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, phòng tránh bệnh sán lá gan nhỏ, mỗi người cần thực hiện:
- Không ăn gỏi cá hoặc cá nước ngọt chưa nấu chín.
- Ăn chín, uống sôi.
- Chế biến thực phẩm bảo đảm vệ sinh.
- Không sử dụng phân tươi trong nuôi trồng thủy sản.
- Khám sức khỏe và xét nghiệm khi có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng nghi ngờ.
- Điều trị sớm khi được chẩn đoán mắc bệnh để hạn chế biến chứng và ngăn ngừa lây lan ra môi trường.
Không ăn cá sống - Phát hiện sớm – Điều trị kịp thời chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình trước nguy cơ mắc bệnh sán lá gan nhỏ.
Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn đặt lịch khám bệnh, nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh sán lá gan nhỏ: Khoa Khám bệnh- Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, số điện thoại 0988.270.115.