Thiếu máu thiếu sắt xảy ra khi cơ thể không đủ sắt để tạo hemoglobin – thành phần của hồng cầu giúp vận chuyển oxy đến các cơ quan. Đây là dạng thiếu máu phổ biến và có thể gặp ở nhiều lứa tuổi.
Nguyên nhân thường gặp
- Mất máu kéo dài: rong kinh, bệnh lý đường tiêu hóa, trĩ, sau phẫu thuật...
- Chế độ ăn thiếu sắt hoặc hấp thu sắt kém.
- Nhu cầu sắt tăng cao ở phụ nữ mang thai, trẻ em đang phát triển.
Dấu hiệu nhận biết
Người bệnh có thể mệt mỏi, da xanh, niêm mạc nhợt, hoa mắt, chóng mặt, hồi hộp, tim đập nhanh hoặc khó thở khi gắng sức. Thiếu máu nặng có thể gây ngất, đau ngực, khó thở nhiều và cần nhập viện.
Chẩn đoán và điều trị
Bác sĩ thường dựa vào công thức máu và các xét nghiệm chuyển hóa sắt như ferritin, sắt huyết thanh, transferrin/TIBC và độ bão hòa transferrin. Một số xét nghiệm khác có thể được chỉ định để tìm nguyên nhân hoặc loại trừ các dạng thiếu máu khác.
Điều trị gồm:
- Bổ sung sắt bằng thuốc uống hoặc sắt truyền tĩnh mạch tùy trường hợp.
- Điều trị nguyên nhân gây thiếu sắt, chẳng hạn mất máu đường tiêu hóa hoặc rong kinh.
- Trường hợp thiếu máu nặng có thể cần truyền khối hồng cầu. Tuy nhiên, truyền máu không thay thế việc bổ sung sắt và khôi phục kho sắt dự trữ.
Vì sao không nên tự ý ngừng thuốc?
Sau khi điều trị hoặc truyền máu, người bệnh thường nhanh chóng cảm thấy khỏe hơn và dễ nghĩ rằng bệnh đã khỏi. Tuy nhiên, lượng sắt dự trữ có thể vẫn chưa được bổ sung đầy đủ.
Việc tự ý ngừng thuốc quá sớm, không tái khám hoặc không điều trị nguyên nhân gây mất sắt có thể khiến thiếu máu tái phát, thậm chí phải nhập viện và truyền máu trở lại.
Người bệnh cần:
- Uống sắt đúng liều và đủ thời gian theo chỉ định của bác sĩ. Thời gian điều trị thường kéo dài thêm một thời gian sau khi hemoglobin trở về bình thường để bổ sung sắt dự trữ.
- Không tự ý ngừng thuốc khi gặp táo bón, buồn nôn, đầy bụng hoặc phân đen; hãy trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh cách dùng hoặc loại thuốc.
- Tăng cường thực phẩm giàu sắt như thịt, cá, trứng và các loại đậu; kết hợp thực phẩm giàu vitamin C.
- Tránh dùng sắt cùng trà, cà phê, sữa hoặc thuốc bổ sung canxi nếu bác sĩ/dược sĩ có hướng dẫn tách thời điểm sử dụng.
- Tái khám đúng hẹn để đánh giá đáp ứng điều trị và tình trạng dự trữ sắt.
Khoa Hóa trị can thiệp và Chăm sóc giảm nhẹ – Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, luôn sẵn sàng tư vấn và điều trị nhiều bệnh lý huyết học, trong đó có thiếu máu, giảm tiểu cầu, rối loạn bạch cầu và các bệnh lý về máu khác.
Nếu bạn có dấu hiệu nghi ngờ thiếu máu hoặc tình trạng thiếu máu tái phát sau điều trị, hãy đi khám để được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Để đặt lịch khám vui lòng liên hệ: 0988.270.115, Khoa Khám bệnh
Để tư vấn các bệnh lý liên quan đến thiếu máu, giảm tiểu cầu liên hệ: 0354.115.295, Khoa Hóa trị can thiệp và chăm sóc giảm nhẹ.