Hóa chất là một trong những phương pháp điều trị bệnh ung thư. Phương pháp này sử dụng các chất hóa học để loại bỏ những tế bào ung thư đang phát triển. Tuy nhiên, loại hóa chất này cũng có khả năng gây tổn hại và phá hủy các tế bào bình thường trong cơ thể.
Khi truyền hóa chất người bệnh thường gặp một số phản ứng phụ như: chán ăn, ăn không ngon miệng, buồn nôn, nôn, táo bón, khô miệng, loét miệng, rụng tóc… làm giảm lượng thực phẩm đưa vào cơ thể, dễ dẫn đến tình trạng suy dinh cho người bệnh.
Chế độ ăn uống đầy đủ, cân bằng sẽ giúp người bệnh phòng ngừa suy dinh dưỡng trong thời gian điều trị hóa chất (Hình ảnh minh hoạ)
Món ăn cho người bệnh đang truyền hoá chất nên được chế biến mềm, loãng, dễ ăn (Hình ảnh minh hoạ)
Vì vậy, chế độ ăn uống đầy đủ, cân bằng sẽ giúp người bệnh phòng ngừa suy dinh dưỡng trong thời gian điều trị hóa chất. Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh cần đảm bảo:
1. Đủ năng lượng, cân đối các chất đạm – đường – chất béo, vitamin và muối khoáng
2. Đủ nước theo độ tuổi từ 30 – 40 ml/kg cân nặng/ngày
3. Lựa chọn thực phẩm đảm bảo vệ sinh an toàn
4. Ăn chín, uống sôi
Dưới đây là một số hướng dẫn lựa chọn thực phẩm cho người bệnh đang điều trị hóa chất:
* Thực phẩm nên dùng:
- Các loại gạo, mỳ, ngô khoai sắn, bún, phở
- Các thực phẩm giàu đạm ít béo như thịt, cá (ăn 3-4 lần/tuần), đậu, trứng 2 quả/tuần, sữa, tôm, cua…
- Các loại dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu hạt cải, dầu mè, dầu oliu, dầu hướng dương…
- Ăn nhiều rau xanh, đa dạng, quả chín ít ngọt, rau thơm và rau quả nhiều chất xơ, mỗi ngày nên ăn 400 – 500g rau, 200 – 400g quả chín ít ngọt như roi, thanh long, bưởi, ổi, cam, củ đậu, mận, táo…
- Tăng cường thực phẩm bổ sung chứa nhiều omega – 3: cá hồi, dầu oliu…
- Sử dụng các thực phẩm giàu vitamin E, C, A, selen có khả năng chống oxy hóa như cà rốt, giá đỗ, cà chua, rau ngót, rau muống...
- Các loại sữa chuyên biệt cho người bệnh ung thư
* Thực phẩm hạn chế dùng:
- Miến dong, bánh mỳ trắng, khoai củ dưới dạng nướng
- Phủ tạng động vật: tim, gan, bầu dục…
- Đồ ăn nhanh, chứa nhiều muối như: mỳ tôm, các loại bánh mặn, gà rán, khoai tây chiên, các loại bánh ngọt…
- Thực phẩm chế biến sẵn nhiều muối: thịt muối, cá muối, giò, chả, pate, dưa muối, cà muối
- Mỡ động vật, các loại quả hàm lượng đường cao: na, nhãn, vải, mít, hồng xiêm…
- Các thực phẩm chứa nhiều acid béo như: các món thịt nướng, thịt hun khói, các món xào, rán, quay…
- Các thực phẩm chế biến công nghiệp, đóng gói sẵn như: đồ hộp, thịt nguội…
- Hạn chế uống nước chè ban đêm (nên uống nước chè ban ngày)
* Thực phẩm không nên dùng
- Bánh kẹo ngọt chứa nhiều đường, mật ong, mật mía, đường kính, mỳ chính
- Quả sấy khô, rượu, bia, cà phê, nước ngọt có đường
- Dầu mỡ rán đi rán lại nhiều lần
- Các loại thực phẩm bị nấm mốc như lạc mốc, đỗ đậu mốc, hạt bí, hạt dưa rang sẵn bị mốc...
- Các chất kích thích như: rượu, bia, thuốc lá
- Không nên sử dụng mỳ chính, bột nêm thêm vào quá trình chế biến món ăn
* Khi bị loét miệng: Nên ăn đồ mềm, loãng, ăn ít một và chia làm nhiều bữa
* Khi buồn nôn hoặc nôn sau truyền: cho người bệnh ăn ít hơn, ăn đồ ăn nhẹ (ngũ cốc, phô mai, bánh quy…), hoặc ăn ngay khi cơ thể cảm thấy đói
* Khi khô miệng: ăn đồ ướt, thêm nước sốt hoặc nước thịt, ăn kẹo cao su để kích thích sản xuất nước bọt, ăn món tráng miệng đông lạnh hoặc đá viên, luôn uống nước ngụm nhỏ để làm ẩm miệng. Hạn chế đồ uống, thức ăn chứa nhiều đường.
Thực đơn mẫu cho người bệnh nặng 50kg đang điều trị hóa chất:
.jpg)
.jpg)
Khoa Dinh dưỡng